Энэхүү томоохон арга хэмжээ нь нэг талын соёлын үзэсгэлэн биш, харин харилцан хүлээлттэй солилцоо юм.

2025 онд Өвөр Монгол орон Хятад-Далайн орнуудын залуучуудын солилцооны наадмыг зохион байгуулсан ба Австрали-Хятадын найрамдлын нийгэмлэгийн Хойд Австралийн салбарын төлөөлөгчид оролцсон байна. Хоёр талын залуучуудын төлөөлөгчид хамтдаа тоглолт хийж, биет бус соёлын өвийг хамгаалах тал дээр сэдэвчилсэн хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн нь хоёр бүс нутгийн залуучуудын солилцоо, хүмүүс хоорондын харилцаанд гарсан томоохон амжилтыг тэмдэглэжээ. Үүний зэрэгцээ Өвөр Монгол олон жилийн турш Сидней, Дарвин зэрэг газруудад “Хятадын Шинэ жилийн мэнд хүргэе”, “Үзэсгэлэнт Өвөр Монгол” зэрэг соёлын тоглолтуудыг зохион байгуулж, хоёр талын соёлын солилцоо, хамтын ажиллагааг тасралтгүй хөгжүүлсээр ирсэн юм.

Далайн орнуудын залуучуудын Хятад руу хийсэн аялал нь Хятадын уламжлалт соёлын жинхэнэ дүр зургийг эргэн харж, Далайн орнуудын ард түмний хооронд нөхөрлөлийн үрийг тарьсан байна.

Өдгөө Өвөр Монголын соёлын төлөөлөгчид Дарвины соёлын солилцооны үйл ажиллагаанд оролцхоор далайг гатлав.

Дарвины соёлын солилцооны үйл ажиллагааны үеэр Өвөр Монголын төлөөлөгчид “2026 оны Дарвины Хятадын соёлын наадам”-д оролцож, гудамжны урлагийн тоглолт зохион байгуулан, Өвөр Монголын аялал жуулчлалыг сурталчилж, соёл, бүтээлч бүтээгдэхүүнүүдээ танилцуулж, соёлын семинар болон ажлын уулзалтуудыг зохион байгуулав.

Ялангуяа “2026 оны Дарвины Хятадын соёлын наадам”-ын гол талбай болох далайн эргийн бүс болон хотын төвийн явган гудамжинд Өвөр Монголын “Найр” хамтлаг олон нийтэд уртын дуу, хөөмий, үндэстний хөгжмийн зэмсгийн тоглолт, богино дуу, ардын дуу зэрэг олон төрлийн урлагийн үзүүлбэр толилуулсан юм. Тэд орон нутгийн хөгжим сонирхогчидтой харилцан, Хятадын уламжлалт соёлыг тод томруун харуулж, энэхүү эргийн хотод Хятад сэдэвт эрч хүчтэй уур амьсгалыг бүрдүүлэв.

Хятад-Европын төмөр замын “Дунд гарц”-ын цорын ганц боомт болох Эрээн хотын төмөр замын боомтоор нэвтрэх галт тэрэгний тоо жилээс жилд өссөөр ирлээ. Тухайлбал, 2018 онд нийт 1000 галт тэрэг, 2020 онд 5000 галт тэрэг нэвтэрсэн бол, 2022 болон 2025 онд тус тус 10 мянга, 20 мянган галт тэрэг нэвтрүүлж, өнөөдөр 25 мянгад хүрсэн байна.

Боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадал мэдэгдэхүйц сайжирч, нэмэлт 5000 галт тэрэг нэвтрүүлэх хугацаа өмнө нь долоон жил шаарддаг байсан бол өдгөө нэг жил хүрэхгүй хугацаанд биелж байгаа аж.

Одоогийн байдлаар Эрээн хотын боомтоор дамжин өнгөрдөг Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний 75 чиглэл ажиллаж, 10 гаруй улсын 70 гаруй зангилаа өртөөнд хүрч байна. Дотооддоо Хятад-Европын галт тэрэг хөдөлдөг ихэнх хотуудыг хамарч, хил дамнасан ложистикийн сүлжээний хамрах хүрээ тасралтгүй өргөжиж байна.

өн боомтын ачаа тээврийн бүтэц тогтмол сайжирчээ. Эхэн үед металл бүтээгдэхүүн, химийн үйлдвэрийн түүхий эд, хувцас, гутал зонхилдог байсан бол өнөөдөр шинэ эрчим хүчний автомашин, электрон бүтээгдэхүүн, гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэл зэрэг өндөр нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн голлох байр суурь эзлэх болсон байна.

Үүний зэрэгцээ “Хятадад ухаалгаар үйлдвэрлэв” ангиллын бүтээгдэхүүний эзлэх хувь анхны үед 10 хүрэхгүй хувь байсан бол өдгөө 40 гаруй хувьд хүрч өсжээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх 06 дугаар сарын 13-ны өдөр Улаанбаатар хотноо БНХАУ-ын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн, Гадаад хэргийн сайд Ван И-г хүлээн авч уулзлаа.

У.Хүрэлсүх БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпинд чин сэтгэлийн мэндчилгээ, сайн сайхны ерөөл дэвшүүлж буйг уламжлахыг Ван И-гээс хүсэв.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх хэлэхдээ:

Ши Жиньпин даргатай гүн гүнзгий нөхөрлөл, харилцан итгэлцэл тогтоож, нягт харилцаа холбоогоо хадгалан, хоёр орны харилцааг иж бүрэн стратегийн түншлэлийн түвшинд амжилттай хөгжүүлж байгаадаа баяртай байна. Монгол Улс, БНХАУ нь бүс нутгийн улс орнуудын харилцааны үлгэр жишээ болж байна. Хоёр улс харилцан ойлголцож, бие биедээ итгэн, тусгаар тогтнол, бүрэн эрх, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэж ирсэн бөгөөд харилцан ашигтай хамтын ажиллагаагаа тасралтгүй гүнзгийрүүлж байна. Энэ онд хоёр талын худалдааг 20 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилтоо биелүүлэх төлөвтэй байна. БНХАУ бол Монгол Улсын мөнхийн сайн хөрш бөгөөд БНХАУ-тай найрсаг харилцаа хөгжүүлэх нь Монгол Улсын гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэл юм.

Монгол Улс БНХАУ-ын байр суурь, анхаарал хандуулж буй асуудлыг ойлгож, хүндэтгэдэг бөгөөд Нэг Хятадын зарчмыг тууштай баримталж, Тайванийг БНХАУ-ын нутаг дэвсгэрийн салшгүй хэсэг гэж үздэг. “Тайванийн тусгаар тогтнол”-ын аливаа хэлбэрийг дэмжихгүй бөгөөд Хонконг, Төвөд, Шиньжянтай холбоотой асуудлыг БНХАУ-ын дотоод хэрэг гэж үздэг. Монгол Улс бусад улс оронтой харилцах харилцаанаасаа үүдэн БНХАУ-ын ашиг сонирхолд хохирол учруулах аливаа үйлдэл хийхгүй.

Дарга Ши Жиньпиний дэвшүүлсэн хүн төрөлхтний хувь заяаны хамтын цогцын үзэл баримтлал болон дэлхийн дөрвөн санаачилга нь дэлхийн энх тайван, тогтвортой байдлыг хамгаалахад чухал үүрэг гүйцэтгэж, дэлхийн ард түмний ашиг сонирхолд нийцэж байна. Монгол Улс дарга Ши Жиньпиний дэвшүүлсэн гол үзэл баримтлал, санаачлагуудыг идэвхтэй дэмжиж байгаа бөгөөд олон улсын болон бүс нутгийн асуудлаар БНХАУ-тай хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, хамтран хэрэгжүүлэхэд бэлэн байна гэв.

Ши Жиньпин дарга У.Хүрэлсүхэд чин сэтгэлийн мэндчилгээ илгээснийг Ван И уламжлав.

БНХАУ-ын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн, Гадаад хэргийн сайд Ван И хэлэхдээ:

БНХАУ, Монгол Улс нь уул усаараа хаяа нийлсэн, хувь заяа нэгтэй мөнхийн хөрш бөгөөд иж бүрэн стратегийн түншүүд юм. Хоёр улсын төрийн тэргүүний стратегийн удирдлага дор БНХАУ, Монгол Улсын харилцаа хөгжлийн эрч хүчээ хадгалсаар байна. Хоёр тал энх тайван зэрэгцэн орших, харилцан туслалцах, харилцан ашигтай хамтын ажиллагаанд тулгуурласан БНХАУ-Монгол Улсын хувь заяаны хамтын цогцыг хамтран байгуулахын төлөө хүчин чармайлт гаргахаар тохиролцсон.

БНХАУ энэхүү зөвшилцлийг бодит бодлого, практик арга хэмжээнд хэрхэн хэрэгжүүлэх талаар Монгол Улстай идэвхтэй хамтран ажиллаж, стратегийн харилцан итгэлцлийг бэхжүүлэн, ажил хэрэгч хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлж, нөхөрлөлийн суурийг улам бататган, хамтдаа хөгжин цэцэглэж, орчин үеийн шинэчлэлд хүрэхэд бэлэн байна гэдгээ илэрхийллээ.

Ван И цааш нь хэлэхдээ:

Монгол Улсад хэрэгжүүлж буй БНХАУ-ын бодлого нь тогтвортой бөгөөд залгамж чанартай байдаг. БНХАУ нь Монгол Улстай харилцах харилцааны хөгжлийг хөрш орнуудтайгаа хэрэгжүүлж буй дипломат бодлогынхоо чухал байр сууринд авч үздэг бөгөөд Монгол Улсын найдвартай хөрш, итгэлт найз, хөгжлийн түнш байх хүсэл эрмэлзэл, боломж чадавхтай юм.

БНХАУ нь Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэж, Монгол Улсын бие даан сонгосон хөгжлийн замыг дэмждэг. “Холын хамаатнаас ойрын хөрш дээр” хэмээх зарчмыг эрхэмлэдэг.

Монгол Улс БНХАУ-тай харилцах харилцааны хөгжлийг гадаад бодлогынхоо тэргүүлэх чиглэл болгож байгааг БНХАУ өндрөөр үнэлж байна. Энэ нь Монгол Улс болон Монголын ард түмний үндсэн ашиг сонирхолд бүрэн нийцэж байна гэж үзэж байна.

Бид хоёр улсын төрийн тэргүүний хүрсэн чухал зөвшилцлийг хэрэгжүүлж, хөгжлийн стратегийн уялдаа холбоог бэхжүүлэн, хамтын ажиллагааны шинэ боломжуудыг эрэлхийлэхэд бэлэн байна. Түүнчлэн дэд бүтцийн холболт, эрчим хүч, ашигт малтмал, худалдаа, хөрөнгө оруулалт зэрэг салбар дахь хамтын ажиллагааг урагшлуулж, чухал ашигт малтмал, ногоон хөгжил, дижитал эдийн засгийн хамтын ажиллагааны шинэ өсөлтийн цэгүүдийг бий болгоход бэлэн байна.

Мөн Хятад-Орос-Монголын хамтын ажиллагаа, Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага зэрэг олон талт тавцангийн хүрээнд Монгол Улстай эв санааны нэгдэлтэй хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлж, дэлхийн өмнөдийн орнуудтай нэгдэн өөрийгөө хүчирхэгжүүлж, илүү шударга, зүй зохистой дэлхийн засаглалын тогтолцоог бий болгоход БНХАУ бэлэн байна гэв.

БНХАУ-ын Коммунист намын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн, Гадаад хэргийн сайд Ван И Монгол Улсад хийж буй айлчлалынхаа үеэр мөн Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учралтай уулзаж, Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэгтэй албан ёсны хэлэлцээ хийнэ.

Ван И хэлэхдээ “ БНХАУ, Монгол Улс бол найрсаг хөрш юм. БНХАУ нь том жижиг хэмжээнээс үл хамааран бүх улс орнууд тэгш эрхтэй байхыг ямагт баримталж, хөршийн дипломат харилцаандаа найрсаг, чин үнэнч, харилцан ашигтай, хүртээмжтэй байх үзэл баримтлал болон дото хөрш, сайн хамтрагч нь байх зарчмыг баримталсаар ирсэн бөгөөд Монгол Улсыг хөршийн дипломат харилцааныхаа чухал байранд тавьж, хоёр улсын найрсаг хөршийн хамтын ажиллагааг идэвхтэй дэмжиж байна. БНХАУ, Монгол Улсын Найрамдал, хамтын ажиллагааны гэрээ”-нд БНХАУ, Монгол Улс хоёр энх тайван зэрэгцэн орших таван зарчмыг баримталж, гуравдагч улс өөрийн нутаг дэвсгэрийг нөгөө улсын бүрэн эрхт байдал, аюулгүй байдалд хор хөнөөл учруулах зорилгоор ашиглахыг зөвшөөрөхгүй гэж тодорхой заасан. Энэ нь БНХАУ, Монгол Улсын харилцааны эрүүл хөгжлийн чухал баталгаа юм. Зуун жилийн хугацаанд урьд өмнө байгаагүй өөрчлөлтүүдтэй тулгарч буй БНХАУ, Монгол Улс найрсаг хамтын ажиллагааны ерөнхий чиглэлийг бат баримталж,амин чухал ашиг сонирхлын асуудлаар бие биеэ тууштай дэмжиж, хоёр ард түмний үндсэн болон урт хугацааны ашиг сонирхлыг харгалзан үзэж, БНХАУ, Монгол Улсын иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааг шинэ эриний утга агуулгаар тасралтгүй баяжуулж, янз бүрийн гадаад сорилтуудыг хамтран шийдвэрлэх ёстой”гэжээ.

Ван И “ БНХАУ нь Монгол Улстай хамтран хоёр төрийн тэргүүний стратегийн удирдлага дор энх тайван зэрэгцэн орших, харилцан туслалцах, харилцан ашигтай хамтын ажиллагааны хоёр орны хувь заяаны нэгдмэл цогцыг хамтран байгуулахын төлөө зүтгэхэд бэлэн байна. БНХАУ-ын гадаад бодлого үргэлжилсэн, тогтвортой байдлаа хадгалсаар ирсэн бөгөөд Монгол Улсын найдвартай түнш хэвээр байж, Монгол Улсын хөгжил цэцэглэлтэд тогтвортой туслалцаа үзүүлэхэд бэлэн байна. БНХАУ-ын “15-р таван жилийн төлөвлөгөө”-нд ирэх таван жилийн чансаатай хөгжлийн ерөнхий хөтөлбөрийг гаргасан бөгөөд дэлхий нийтэд боломж хангасан юм. БНХАУ Монгол Улсын эдийн засаг харилцан бие биеэ нөхөж чаддаг тул хөгжлийн стратегийн уялдаа холбоог бэхжүүлэх нь хамтын ажиллагааны салбарыг өргөжүүлэн, хамтын ажиллагааны нөөцийг илрүүлж, хоёр улсын эдийн засаг, нийгмийг хөгжүүлэхэд тустай юм. БНХАУ "Бүс ба Зам" санаачилгыг чансаатай хамтран бүтээх, худалдаа эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, олон салбарын хамтын ажиллагааны чанар хэмжээг сайжруулан нэмэгдүүлэхэд түлхэц үзүүлэн, илүү олон бодит үр дүнд хүргэхийн төлөө Монгол Улстай хамтран ажиллахад бэлэн байна” гэж онцлов.

Мөн Ван И хэлэхдээ “ БНХАУ Монгол Улс хөгжиж буй орнуудын хувьд олон улсын болон бүс нутгийн асуудалд өргөн хүрээтэй нийтлэг ашиг сонирхол, ижил төстэй бодлогын байр суурьтай юм. Монгол Улс бүс нутгийн энх тайван, хөгжилд үргэлжлүүлэн идэвхтэй хувь нэмэр оруулсаар байхыг БНХАУ дэмжих бөгөөд хоёр тал Хятад-Монгол-Орос, Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын хамтын ажиллагаагаар дамжуулан Монгол Улс хөгжлийн илүү олон хөдөлгүүртэй болохыг БНХАУ сайшааж байна. Ганц талт үзэл дэлгэрч, худалдааны ивээх үзэл газар авч байгаатай холбогдуулан БНХАУ олон талт үзлийг үргэлж дэмжин хэрэгжүүлж, олон улсын үйл хэрэгт НҮБ гол, тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэхийг дэмжиж, илүү шударга, тэгш дэлхийн засаглалын тогтолцоог бий болгоход Монгол Улс зэрэг бүх улс оронтой хамтран ажиллахад бэлэн байна” гэжээ.

Б.Батцэцэг хэлэхдээ “ Монгол Улсын хувьд хөршүүд нь орлуулшгүй юм. Хөршүүдтэйгээ, ялангуяа БНХАУ-тай харилцаагаа хөгжүүлэх нь Монгол Улсын гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэл байсаар ирсэн. Хоёр талын хамтын хүчин чармайлтаар Монгол Улс, БНХАУ-ын харилцаа иж бүрэн стратегийн түншлэлийн өндөр түвшинд хүрч, олон салбарын хамтын ажиллагаа цэцэглэн хөгжиж, хоёр орны ард түмэнд ашиг тусаа өгч байна. Хоёр тал үргэлж хүндэтгэлтэй, итгэлцэлтэй, тэгш эрх бүхий харилцан ашигтай байдлаар үйл ажиллагаагаа явуулж, хөршийн харилцааны үлгэр жишээ болж байна. БНХАУ-ын гол ашиг сонирхолд хамаарах бүх асуудлаар Монгол Улс БНХАУ-ын байр суурийг ойлгож, дэмжиж байна. Монгол Улс нэг Хятадын зарчмыг тууштай баримталж, БНХАУ нутаг дэвсгэрийнхээ бүрэн эрхийг хамгаалж, үндэсний нэгдлийг биелүүлэхийг дэмжиж, "Тайванийн тусгаар тогтнол"-ыг дэмждэггүй. Дэлхийн хэмжээний нарийн төвөгтэй, тогтворгүй нөхцөл байдалтай тулгарч буй Монгол Улс, БНХАУ хоёр талын харилцааг шинэ өндөрлөгт тасралтгүй гаргахын тулд улам бүр нягт хамтран ажиллах шаардлагатай байна. Монгол Улс БНХАУ-ын 15-р таван жилийн төлөвлөгөөнд өндөр ач холбогдол өгч, БНХАУ-тай хөгжлийн стратегийн уялдаа холбоог бэхжүүлэн, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлж, дэд бүтцийн холболтыг эрчимжүүлж, чухал ашигт малтмал, экологийн засаглал зэрэг салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэхийг эрмэлздэг. Монгол Улс Монгол, Хятад, Орос, Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллага, АПЕК зэрэг олон талт механизмыг үнэлж, бүс нутгийн энх тайван, тогтвортой байдал, хөгжил цэцэглэлтэд илүү их үүрэг гүйцэтгэхийг эрмэлздэг. Өнгөрсөн сард БНХАУ НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн ээлжит даргалагчийн албыг хүлээн авч, өндөр түвшний уулзалтыг даргалсан бөгөөд НҮБ-ыг сэргээх, дэлхийн засаглалыг шинэчлэх, сайжруулах зэрэг чухал санаачилгыг санал болгосон. Монгол Улс үүнийг өндрөөр үнэлж, НҮБ-аар гол цөм болгосон олон улсын системийг хамгаалах, олон талт үзлийг хамтран дэмжих зорилгоор БНХАУ-тай хамтын ажиллагаагаа бэхжүүлэхийг хүсэн эрмэлздэг”гэжээ.

Хэлэлцээний дараа хоёр орны ГХ-ны сайд нар хоёр орны ГХЯ хоорондын жилийн хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурж, сэтгүүлчидтэй хамт уулзав.